जनकपुर, ९ कात्तिक । सूर्य उपासना र शुद्ध आचरणको प्रतीक छठ पर्वको दोस्रो दिन आज व्रतालुहरूले कठोर निर्जल उपवास बसेका छन् ।
बिहान स्नान गरी पवित्र मनोभावसहित व्रत सुरु गरेका भक्तजनले दिनभर पानीसमेत नखाई ‘खरना’ विधि पूरा गर्ने गर्छन् । कार्तिक शुक्ल चतुर्थीमा स्नान गरेर चोखो खानु र त्यसको भोलिपल्ट अर्थात् पञ्चमीका दिन पूरै निर्जल बस्नु छठको अनिवार्य परम्परा हो ।
साँझपख चन्द्रमालाई अघ्र्य अर्पण गरी खीर, दुध र गुँदपाकजस्ता प्रसाद ग्रहण गरिन्छ, जसलाई ‘खरना’ भनिन्छ । चार दिनसम्म चल्ने यो पर्व शनिबारदेखि देशभर आरम्भ भएको हो। सूर्यदेव, छठी माता र नदी–तालका प्रतीकात्मक पूजा गर्दै महिलाहरूले आफ्नो परिवार, सन्तान र समृद्धिको कामना गर्छन् ।
पहिले तराई क्षेत्रमा मात्र सीमित यो पर्व अहिले राजधानी काठमाडौंसहित देशका विभिन्न भागमा उत्साहपूर्वक मनाइन्छ । मिथिला संस्कृतिबाट उद्गम भएको छठ विसं २०४६ पछि पहाडी भेगमा पनि लोकप्रिय हुन थालेको हो ।
सरकारले पनि विसं २०४६ देखि छठको अवसरमा सार्वजनिक बिदा दिने गरेको छ । छठको मुख्य दिन कार्तिक शुक्ल षष्ठीमा व्रतालुहरूले बाँसको टोकरीमा फलफूल, उखु, नरिवल र पकवान सजाएर जलाशयको किनारमा सूर्य अस्ताउँदा अघ्र्य अर्पण गर्छन्।
भक्तजनले माटाको दियो बाल्दै भजनगानसहित सूर्यदेवको आराधना गर्छन्। त्यसपछि सप्तमीका बिहान उदाउँदो सूर्यलाई दूध, फूल र जल अर्पण गरेर पूजा सम्पन्न गरिन्छ। यस विधिलाई ‘भिन्सरघाट पूजा’ भनिन्छ, जसमा व्रतालुहरू बिहान सबेरै घाटमा जम्मा भई सूर्यको पहिलो किरणसँगै पूजा अर्चना गर्छन्।
